Czy optymalizacja podatkowa jest legalna?

Pod pojęciem optymalizacji podatkowej należy rozumieć pozostające w zgodzie z literą prawa działania, których celem jest obniżenie obciążeń podatkowych jakie powstałyby, gdyby działania te nie zostały zastosowane.

To, co jest zgodne z prawem, jest legalne

Optymalizacja podatkowa wzbudza wiele kontrowersji, ponieważ granicę pomiędzy nią a obchodzeniem prawa podatkowego dosyć trudno jest wyznaczyć. Nie bez powodu zatem często padają pytania o legalność optymalizacji podatkowej. Generalnie rzecz biorąc, jest ona legalna – należy jednak pamiętać o tym, że świadomie podejmowane przez podatnika działania mieszczące się w ramach prawa są zupełnie czymś innym niż celowe unikanie płacenia podatków. To, co dopuszcza prawo podatkowe jest zatem legalne.

Przesłanki do istnienia optymalizacji podatkowej

Dzięki odpowiednim zapisom podatnik ma w wielu obszarach możliwość kształtowania podatkowych decyzji w sposób świadomy. Zawsze powinien przeanalizować sytuację i zastanowić się nad najbardziej korzystnym dla siebie rozwiązaniem.

Bardzo istotnymi przesłanki do istnienia optymalizacji podatkowej są również swobody uznaniowe oraz normy stymulacyjne. Jedną z funkcji pełnionych przez podatki jest funkcja stymulacyjna, co przejawia się chociażby w ulgach podatkowych. Co się zaś tyczy swobód uznaniowych, to znajdują one zastosowanie wówczas, kiedy nie ma możliwości precyzyjnego oszacowania wartości. Wówczas stosowana jest metoda szacowania lub porównywania, co ostatecznie znajduje odzwierciedlenie w wysokości podatków.

Ponadto trzeba także dodać, iż polskie prawodawstwo dopuszcza możliwość kształtowania stanu prawnego bądź faktycznego – wynika to z tego, iż podobne zdarzenia o charakterze ekonomicznym mogą zostać inaczej zakwalifikowane przez prawo, powodując tym samym odmienne konsekwencje podatkowe.

Co mogą organy podatkowe?

Polscy przedsiębiorcy bardzo często narzekają na rodzime prawo podatkowe – postrzegają je jako skomplikowane i nieprzyjazne podatnikowi. Skarżą się również na znaczące obciążenia podatkowe i inne – jak np. składki ZUS. Trudno zatem się im dziwić, że szukają rozwiązań pozwalających te obciążenia obniżyć – stąd tyle polskich firm ucieka do rajów podatkowych. Muszą się jednak liczyć z pewnym ryzykiem jakie pociąga za sobą optymalizacja podatkowa. Organy podatkowe mogą bowiem podejmować działania kontrolne mające na celu ustalić czy podatnik przestrzegał przepisów, czy też usiłował je obejść, by osiągnąć korzyść podatkową. Przysługuje im zatem prawo do:

– zbadania treści czynności prawnej,

– zbadania czy stosunek prawny powstający wskutek umowy jest zgodny z jego naturą, prawem i zasadami współżycia społecznego,

– stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.